Prawdziwa wolność zaczyna się na kolanach… Gietrzwałd wciąż przemawia do Polski

W miejscu, gdzie 148 lat temu Matka Boża przemówiła do Polaków w ich własnym języku, ks. prof. Krzysztof Bielawny przypomniał Rycerzom Kolumba, jak objawienia z 1877 roku stały się duchowym fundamentem polskiej niepodległości. Wskazał, że modlitwa różańcowa, pokuta i jedność rodzin doprowadziły do moralnego odrodzenia narodu i wzmocniły jego siłę w walce o wolność.

Gietrzwałd — miejsce, gdzie Maryja przemówiła po polsku

Rok 1877. Polska nie istnieje na mapie Europy. Podzielona między Prusy, Rosję i Austrię, dławiona germanizacją i rusyfikacją, traci język, kulturę i jedność. W tej trudnej rzeczywistości, w niewielkiej warmińskiej wiosce, wydarzyło się coś, co zmieniło bieg historii.

Między 27 czerwca a 16 września 1877 roku Matka Boża objawiła się dwóm nastolatkom - Justynie Szafryńskiej i Barbarze Samulowskiej.
Ks. prof. Krzysztof Bielawny podkreśla: „Objawienia w Gietrzwałdzie były duchowym przebudzeniem narodu, który utracił swoją wolność polityczną. Maryja przypomniała, że droga do niepodległości wiedzie przez nawrócenie, modlitwę i jedność serc.”

Wizyta Polaków u papieża Piusa IX - początek odrodzenia

Kilka tygodni przed objawieniami delegacja Polaków z Warmii udała się do Watykanu, by prosić o błogosławieństwo dla narodu. Papież Pius IX skierował do nich prorocze słowa: „Warunkiem odzyskania wolności jest powrót do wartości katolickich, pokuta i modlitwa.”

Trzy tygodnie później Maryja w Gietrzwałdzie potwierdziła te słowa. Jej orędzie było jasne: różaniec, pokuta, nawrócenie i jedność rodzin to droga do wolności - zarówno duchowej, jak i narodowej.

Odrodzenie moralne Polaków

Skutki objawień były widoczne niemal natychmiast. Jak zaznacza ks. Bielawny: „Po objawieniach w Gietrzwałdzie odnotowano niezwykłe owoce duchowe: spadek pijaństwa, powstawanie bractw trzeźwościowych, ożywienie życia sakramentalnego i wzrost ruchu pielgrzymkowego.”

• Powstały bractwa różańcowe i trzeźwościowe.

• Wzrosła liczba powołań kapłańskich i zakonnych.

• Zintensyfikowano życie sakramentalne i rodzinne.

• Do Gietrzwałdu przybywały setki tysięcy pielgrzymów, nawet z odległych zaborów.

Duchowe przebudzenie umocniło Polaków w wierze, ale też odnowiło ich świadomość narodową.

Gietrzwałd w cieniu prześladowań

Po objawieniach władze pruskie i późniejsi okupanci niemieccy oraz władze komunistyczne nie pozostały obojętne. W różnych epokach starano się ograniczyć kult maryjny:

• W czasie II wojny światowej Gestapo zakazało pielgrzymek, inwigilowało księży i represjonowało wiernych.

• W okresie PRL Służba Bezpieczeństwa blokowała organizację uroczystości, utrudniała transport i wprowadzała restrykcje administracyjne.

• Władze traktowały sanktuarium jako symbol jedności Polaków i oporu przeciw ateizacji.

Mimo zakazów pielgrzymi przybywali - czasem pieszo, czasem potajemnie. Jak mówi ks. Bielawny: „Zarówno okupanci niemieccy podczas II wojny światowej, jak i komunistyczne władze PRL, próbowali zniszczyć kult Maryjny w Gietrzwałdzie. Mimo zakazów pielgrzymi przybywali tu, by czerpać siłę do trwania w wierze i polskości.”

Koronacja obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej

10 września 1967 roku odbyła się uroczysta koronacja cudownego obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej koronami papieskimi. Wzięły w niej udział dwie wielkie postacie polskiego Kościoła:

• kard. Stefan Wyszyński - Prymas Tysiąclecia,

• kard. Karol Wojtyła - przyszły papież Jan Paweł II.

W czasach, gdy władze PRL zwalczały religię, uroczystość stała się manifestacją wiary, jedności i patriotyzmu.
Prymas Wyszyński podkreślał, że Gietrzwałd to miejsce, gdzie modlitwa i miłość do Ojczyzny splatają się nierozerwalnie.

Gietrzwałd na tle objawień maryjnych w Europie

Objawienia gietrzwałdzkie mają wyjątkową rangę w historii Kościoła. Ks. Bielawny zaznacza: „Gietrzwałd jest jedynym miejscem w Polsce, a także w tej części Europy, gdzie Kościół uznał prawdziwość objawień Maryi. To tutaj, pośród zniewolonego narodu, Matka Boża przemówiła po polsku, przypominając o sile modlitwy i jedności.”

Wyróżnia je kilka elementów:

• Język - Maryja mówiła po polsku w czasach intensywnej germanizacji i rusyfikacji.

• Kontekst historyczny - objawienia dokonały się, gdy Polska nie istniała na mapie.

• Skala pielgrzymek - już w 1877 r. przybyło ok. 300 tys. wiernych.

• Znaczenie narodowe - przesłanie Maryi przygotowało duchowo Polaków na odzyskanie niepodległości w 1918 r.

Gietrzwałd stawia się obok największych sanktuariów świata, takich jak Fatima czy Lourdes, ale dla Polaków ma znaczenie wyjątkowe - jest symbolem wiary, jedności i wolności.

Patriotyzm - filar Rycerzy Kolumba

Dla Rycerzy Kolumba jednym z czterech filarów jest Patriotyzm. Objawienia gietrzwałdzkie uczą, że miłość do Ojczyzny wyrasta z wiary. Maryja wskazała na różaniec jako duchową broń w walce o wolność.

„Gietrzwałd jest miejscem, gdzie rodzi się polski patriotyzm zakorzeniony w wierze. To tutaj uczymy się, że miłość do Ojczyzny zaczyna się od modlitwy, od troski o rodzinę i od jedności w wierze.” - mówi ks. Krzysztof Bielawny

Być patriotą oznacza żyć Ewangelią, bronić rodziny, pielęgnować wiarę i troszczyć się o wspólnotę. Tak rozumiany patriotyzm jest wciąż aktualny.

Objawienia w Gietrzwałdzie były iskrą duchowego przebudzenia. Wzywały do modlitwy, jedności i moralnego odrodzenia. Pielgrzymi, którzy tu przybywali mimo represji, dawali świadectwo wiary, odwagi i miłości do Ojczyzny.

Dziś przesłanie Maryi jest wciąż aktualne. To tutaj bije serce polskiego patriotyzmu, zakorzenionego w wierze.

Dla Rycerzy Kolumba Gietrzwałd jest miejscem szczególnym - przypomina, że prawdziwa wolność zaczyna się na kolanach.

Czytaj: "Gietrzwałd miejscem duchowego spotkania Rycerzy Kolumba Stopnia Patriotycznego"

Ks. dr hab. Krzysztof Bielawny, prof. UWM, to historyk Kościoła, teolog, wykładowca akademicki i autor wielu publikacji naukowych oraz popularnonaukowych. Specjalizuje się w historii Warmii, objawień gietrzwałdzkich oraz roli Kościoła w kształtowaniu polskiej tożsamości narodowej.

Pełni funkcję dyrektora Archiwum Archidiecezji Warmińskiej i jest jednym z najwybitniejszych badaczy przesłania Matki Bożej z Gietrzwałdu. W swoich wykładach łączy perspektywę historyczną, teologiczną i patriotyczną, ukazując, jak objawienia z 1877 roku wpłynęły na duchowe przebudzenie Polaków i przygotowały grunt pod odzyskanie niepodległości w 1918 roku.

Oprac. Jacek Pisz